Trung Quốc hụt hơi trong cuộc đua số 1 với Mỹ

Hãng bảo hiểm Trung Quốc – Anbang Insurance gần đây đang tuột dốc không phanh. Mới cách đây không lâu, họ còn là tượng trưng cho tham vọng kinh tế toàn cầu của Trung Quốc, khi liên tục đeo đuổi các thương vụ M&A quốc tế. Nhưng ngày nay, Chính phủ Trung Quốc được cho là đang gây áp lực buộc họ bán của cải ngoại và mang tiền về nước.

Nếu điều này là đúng, Trung Quốc chỉ càng cho các nhà đầu tư nước ngoài thêm lý do để e dè làm ăn với tổ chức nước này. Đó là sự bất bình ổn trong chế độ can thiệp vào các vấn đề tài chính tư nhân.

Tuy nhiên, Anbang chỉ là một dấu chấm trong bức tranh tổng thể về ngày mai kinh tế Trung Quốc. Trong tất cả lĩnh vực, đà tăng trưởng của Trung Quốc nhằm vươn tới địa điểm siêu cường kinh tế toàn cầu đều đang chững lại.

Gần như cả quả đât tin rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc là chẳng thể ngăn cắp. Một khảo sát gần đây của Pew Research Center cho thấy dù phần đông phản hồi Mỹ vẫn là nền kinh tế hàng đầu quả đât, Trung Quốc đang dần thu hẹp khoảng cách. Chủ tịch Trung Quốc – Tập Cận Bình cũng càng củng cố ý kiến này khi xây đắp cho nước mình hình tượng luôn cũ rích vũ toàn cầu hóa và có nhiều bước tiến về kinh tế cũng như thương nghiệp.

trung-quoc-hut-hoi-trong-cuoc-dua-so-1-voi-my

Công nhân Trung Quốc làm việc trong một nhà máy ở An Huy. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, các số liệu lại cho thấy một câu chuyện khác. Người ta vẫn cho rằng Trung Quốc đang nhấn chìm quả đât khi xuất khẩu mọi thứ, từ máy tính bảng dế yêu, thép tới giày sport. Nhưng trên thực tại, cỗ máy xuất khẩu của Trung Quốc đang chạm chán trục trặc. Giai đoạn 2006 – 2011, tổng xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc tăng gần gấp đôi, giúp nước này vượt qua khủng hoảng tài chính toàn cầu. Nhưng từ đó, vận tốc này còn chưa tới 11%, theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Xu hướng đủng đỉnh lại cũng diễn ra tương tự với đồng Nhân dân tệ (NDT). Cuối năm 2014, NDT lọt top 5 tiền tệ được dùng phổ thông nhất trong tính sổ toàn cầu, chiếm đoạt 2,2% giá trị giao tế. Trung Quốc từng bám rất sát mục đích dài hạn là biến NDT thành địch thủ thực thụ của đồng đôla Mỹ. Tuy nhiên, quá trình này đã đảo chiều. Hồi bốn tuần 6, tổng giá trị giao tế tính sổ quốc tế bằng đồng NDT chỉ là 2%, lùi xuống dưới đôla Canada.

Trên hoạt động mua bán vốn Trung Quốc, dù Chính phủ nước này đã mở cửa phần nào hoạt động mua bán cũ rích phiếu và trái phiếu cho nhà đầu tư ngoại, nhà đầu tư vẫn thích mua cũ rích phiếu Trung Quốc niêm yết tại Hong Kong hoặc New York hơn là Thượng Hải hay Thâm Quyến.

Nguyên nhân của việc này một phần là Trung Quốc đang trải qua thời đoạn dịch chuyển gian nan mà nước nào cũng phải đối mặt khi mất lợi thế giá rẻ. Đối mặt với sự cạnh tranh ác liệt từ các nước như Ấn Độ hay vn – những nơi có giá nhân lực rẻ hơn, Trung Quốc đang dần mất sân chơi tại các lĩnh vực như xuất khẩu hàng dệt may sang Mỹ. Trong khi đó, vận tốc thay thế các ngành xuất khẩu truyền thống bằng ngành kĩ nghệ giá trị ngày càng tăng cao vẫn chưa diễn ra đủ nhanh. Năm 2016, Trung Quốc xuất khẩu 708.000 xe, giảm mạnh so với 910.000 xe năm 2014.

Bên cạnh đó, chế độ của Trung Quốc cũng không hoàn toàn hỗ trợ quá trình mở mang trên toàn cầu. Đồng NDT vẫn bị cho ra rìa trên hoạt động mua bán tiền tệ vì chính phủ Trung Quốc thường xuyên can thiệp. Hồi bốn tuần 5, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã đảo ngược chế độ hòa bình hóa giao tế NDT trước đó, để tăng kiểm soát nội tệ. Nhiều nhà đầu tư vẫn chưa quên được Bắc Kinh đã can thiệp mạnh tay tới thế nào để ngăn chứng khoán lao dốc năm 2015. Việc này khiến họ càng e dè nắm giữ cũ rích phiếu Trung Quốc.

Không lĩnh vực nào cho thấy sự bất nhất giữa tham vọng toàn cầu và chế độ thực thụ của Trung Quốc rõ ràng hơn là đầu tư trực tiếp ra nước ngoài. Có thời điểm, giới chức khuyến khích các tổ chức làm M&A ở nước ngoài, tạo ra làn sóng buôn bán của các tổ chức như Anbang Insurance. Tuy nhiên, việc này cũng khiến hoạt động vay nợ để đi mua tăng theo.

Khi phát hiện ra vấn đề này, Chính phủ Trung Quốc khắc phục bằng cách đột ngột đổi thay chế độ và nhốt các thương vụ quốc tế. Theo Viện Doanh nghiệp Mỹ, đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc vẫn tăng 9% nửa đầu năm nay, nhưng chỉ nhờ một thương vụ lớn – Tập đoàn Hóa chất Quốc gia Trung Quốc – ChemTrung Quốc mua Syngenta. Nếu trừ đi, giá trị các thương vụ sẽ giảm một phần ba.

Nguyên nhân sâu xa của sự chững lại là Trung Quốc chẳng thể ngừng can thiệp vào hoạt động mua bán. Để khôi phục xuất khẩu, Trung Quốc đã tung chương trình hỗ trợ để upgrade sinh sản có tên “Made in Trung Quốc 2025”. Để giúp các tổ chức mở mang hoạt động trong khu vực, họ đưa ra sáng kiến Vành đai, Con đường, dựa trên ý nghĩ đó hồi sinh Con đường Tơ lụa trước đó.

Kể cả chưa có sự can thiệp của Chính phủ, các tổ chức Trung Quốc cũng đã đủ gian nan trong quá trình chuyển mình thành người chơi toàn cầu, do phải cạnh tranh về thương hiệu, kĩ nghệ, tài chính và tri thức chuyên môn. Vì thế, sự trì trệ này được dự đoán còn lâu nữa mới kết thúc.

Hà Thu(theo Bloomberg)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *