AFP: Nông dân Việt đổi đời nhờ nuôi tôm

Tay đeo đồng đại dương quà nhấp nhánh, Tang Van Tuoi nhìn khác xa hình ảnh một dân cày vietnam điển hình. Nhấp một ngụm rượu, ông phấn chấn kể về những khoản lời của mình nhờ nuôi tôm.

Cũng như các thế hệ trước, Tang Van Tuoi từng nhiều năm vật lộn với cuộc sống dựa vào trồng lúa, hành hay chăn vịt. Ông phải ở trong nhà lợp lá dừa, chỉ kiếm đủ để nuôi gia đình.

Tuy nhiên, người dân cày 54 tuổi này đã đổi đời năm 2000. Khi nước mặn tràn vào các cánh đồng, ông nhận thấy thời cơ và khởi đầu nuôi tôm. “Giờ mọi thứ đều tạo ra rồi, chúng tôi có xe, có đường sá. Tất cả đều đổi thay hoàn toàn”, ông nói.

*Nông dân nuôi tôm ở Đồng bằng sông Cửu Long

Kể cả năm mất mùa lắm, ông cũng kiếm được nhiều hơn là trồng lúa. Ông đã xây được tới 3 căn nhà cho gia đình mình.

Trong phòng khách của Tuoi có một chiếc TV màn hình phẳng và nhiều đồ phía bên trong bằng gỗ. “Chúng tôi có tiền, có tất cả rồi”, ông cho biết. Gần đó, cháu gái ông đang chơi điện tử trên một chiếc điện thoại thông minh.

afp-nong-dan-viet-doi-doi-nho-nuoi-tom

Ông Tuoi trong căn nhà tại Mỹ Xuyên, Sóc Trăng. Ảnh: AFP

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ lâu đã được biết tới là vựa lúa của vietnam. Nhưng giờ đây, nơi này lại là quê hương của ngành tôm trị giá tỷ USD, với rất nhiều dân cày đang giàu lên nhờ vật nuôi này.

“Nuôi tôm có thể cho thu nhập lớn, không gì so sánh được”, Tuoi cho biết trong bữa ăn với bạn hữu. Mâm cơm của ông có cả rau củ, giết mổ lợn và hẳn nhiên là tôm.

Năm nay, ông dự định kiếm được một tỷ đồng (44.000 USD). Đây là con số đồ sộ tại vùng này, khi người dân cày nhàng nhàng chỉ có thu nhập khoảng 100 USD mỗi bốn tuần.

Cơn sốt nuôi tôm khởi đầu từ thập niên 90, khi nước hồ dâng khiến nước mặn tràn vào Đồng bằng sông Cửu Long. Cùng lúc đó, nhu cầu tại Mỹ và châu Âu cũng đang tăng. Những người dân địa phương đã rất mau chóng nhận thấy thời cơ chuyển sang nuôi tôm.

Người dân giàu lên đã đổi thay phần nào khuân mặt của Sóc Trăng. Những chiếc xe máy đã thay thế xe đạp trên những con đường mới trải nhựa. Hai bên đường thưa thớt những căn nhà cao tầng khó có thể nhìn thấy chỉ cách đây một thế hệ. Tuoi cũng có một vài chiếc xe máy, có tiền công ty đám cưới cho con gái và có bộ sưu tập đồ cổ trị giá “một vài trăm triệu đồng”.

Dù vậy, các nhà không gian học cảnh báo lợi nhuận từ việc nuôi tôm quá mức có thể khó kéo dài. Ngày nay, ô nhiễm không gian và dịch bệnh đang đe dọa các vụ thu hoạch. Một cuộc khủng hoảng lớn hơn cũng đang hình thành, khi các rừng đước biến mất để làm nơi nuôi tôm. Việc này khiến khu vực thoải mái tương tác từ bão lũ và nước hồ dâng do chuyển đổi khí hậu.

afp-nong-dan-viet-doi-doi-nho-nuoi-tom-1

Các ao nuôi tôm ở huyện Trần Đề, Sóc Trăng. Ảnh: AFP

Chính Tuoi cũng công nhận nuôi tôm như một canh bạc. Ao nuôi của ông cũng chịu tương tác từ ô nhiễm và dịch bệnh.

Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đang khuyến khích người dân cày giữ lại rừng và ngừng dùng các hóa chất có hại để tôm được chứng thực hữu cơ, từ đó giúp giá sàn tăng được 5-10%. Tuy nhiên, người nuôi tôm cho biết lợi ích trước mắt về tài chính là quá lớn.

Để giải quyết không may dài hạn, Chính phủ đã ngăn cắp việc cả khu vực này biến thành đầm tôm, dù nước hồ vẫn đang càng ngày càng lấn sâu. Giới chức đã đổ hàng triệu USD để khóa kín các vùng nước sạch dịch vụ trồng lúa.

Chiến lược này phần nào bảo đảm khu vực có thể tạo ra đủ lương thực. Tuy nhiên, khi vietnam đang cải tổ hoạt động mua bán, sức hút từ việc xuất khẩu tôm lợi nhuận cao, chính yếu sang châu Âu và Mỹ, cũng càng ngày càng quyến rũ.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã kêu gọi nâng xuất khẩu tôm lên 10 tỷ USD cho tới năm 2025, tăng mạnh so với 3 tỷ USD năm ngoái. Trong khi đó, xuất khẩu gạo lại chỉ mang về 2,2 tỷ USD năm ngoái, giảm dần từ năm 2011.

“vietnam muốn tạo ra kinh tế, tăng lợi nhuận từ xuất khẩu, nhưng cũng không muốn hy sinh an toàn lương thực trong dài hạn”, Tim Gorman – nhà nghiên cứu Đại học Cornell cho biết.

Việc này khiến người dân cày khá khó xử. Tại một số vùng, Chính phủ khuyến khích người dân nửa năm trồng lúa và nửa năm nuôi tôm. Anh dân cày Thach Ngoc Cuong có hai mảnh ruộng ở Sóc Trăng, một chứa nước sạch để trồng lúa và một chứa nước mặn để nuôi tôm. “Tôi sẽ rất vui nếu được nuôi tôm ở ruộng bên kia”, anh nói.

Hà Thu – Anh Tú(theo AFP)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *