Nguy cơ ‘chiến tranh kinh tế’ Mỹ – Trung vì vấn đề Triều Tiên

nguy-co-chien-tranh-kinh-te-trung-my-vi-van-de-trieu-tien

Tổng thống Mỹ Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau hồi bốn tuần 7. Ảnh: Reuters

Căng thẳng Mỹ – Triều đang ngày càng tăng với những màn đấu khẩu dữ dội và lời đe dọa tiến công từ cả hai phía. Ngày 10/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu ca về Bắc Kinh, cho rằng họ cần gây áp lực mạnh mẽ hơn nữa đối với Bình Nhưỡng để khiên chế chương trình hạt nhân và hoả tiễn của nước này.

“Tôi cho rằng họ có thể làm nhiều, tôi nghĩ rằng họ sẽ phải làm nhiều hơn. Chúng ta mất hàng trăm tỷ USD mỗi năm trong giao du thương nghiệp với Trung Quốc. Họ biết tôi cảm thấy như thế nào. Tôi sẽ không để tình hình tiếp tục như vậy nữa”, Trump nói với các phóng viên.

Giao thương Trung – Triều vẫn nờm nợp

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 5/8 vận dụng gói trừng trị mới, nhằm vào các mặt hàng xuất khẩu của Triều Tiên gồm than, quặng sắt, quặng chì và hải sản. Lệnh trừng trị cũng cấm các nước thuê cần lao Triều Tiên, cấm lập công ty liên doanh với Triều Tiên và cấm đầu tư thêm vào các công ty liên doanh với Triều Tiên hiện hành.

Tuy nhiên, các giải pháp trừng trị thường không đem lại nhiều hiệu quả vì Triều Tiên tìm ra được những “cách tinh tướng để chen lách”, một công bố của Liên Hợp Quốc ban bố hồi bốn tuần 2 viết, đồng thời cáo buộc: “Dù bị trừng trị, các doanh nghiệp và nhà băng vẫn tiếp tục hoạt động bằng cách sử dụng những người thây mặt tinh thông việc chuyển tiền, người, hàng hóa và vũ khí Triều Tiên ra nước ngoài”.

Trung Quốc là đối tác thương nghiệp lớn nhất của Triều Tiên. 85% hoạt động thương nghiệp trong năm 2015 của Bình Nhưỡng là với Bắc Kinh, theo dữ liệu từ Liên Hợp Quốc.

Mặc dù Trung Quốc đã vận dụng một số giải pháp hạn chế nhập cảng từ Triều Tiên, xuất khẩu của Trung Quốc sang nước đồng minh hàng xóm vẫn tăng gần 30% trong nửa đầu năm nay, theo số liệu từ Tổng Cục thương chính Trung Quốc. Trong 6 bốn tuần đầu năm, dòng chảy thương nghiệp qua biên thuỳ Trung – Triều tăng 10% lên 2,65 tỷ USD.

Đó là lý do vì sao những người chỉ trích các giải pháp trừng trị Triều Tiên cho rằng chúng không hiệu quả trong việc cắt dòng tiền và hàng hóa tới Bình Nhưỡng, cây bút John W. Schoen của CNBC nhận xét.

Trừng phạt gián tiếp

Một số người kêu gọi vận dụng các giải pháp trừng trị gián tiếp, tức thị cắt dòng chảy tài chính và thương nghiệp đối với bất kỳ nước nào làm ăn với Triều Tiên.

“Chúng ta cần phải nói với Trung Quốc: ‘Các anh chỉ có một sự chọn lọc, hoặc là làm ăn với Triều Tiên hoặc là làm ăn với Mỹ, chứ các anh chẳng thể có cả hai”, thượng nghị viên đảng Dân chủ Chris Van Hollen nói.

Tháng trước, Van Hollen cùng thượng nghị viên đảng Cộng hòa Pat Toomey trình bày một dự luật áp đặt giải pháp trừng trị gián tiếp nhắm vào các bên thứ ba và các nước làm ăn với các công ty và công dân Triều Tiên.

Theo cây bút John W. Schoen, các giải pháp trừng trị gián tiếp sẽ là vũ khí tài chính mạnh mẽ vì nó chuẩn y chính phủ Mỹ cấm các nhà băng nước ngoài tiếp cận chuỗi hệ thống tài chính Mỹ.

Nguy cơ Trung Quốc trả nủa

Cuối bốn tuần 6, Nhà Trắng đã áp đặt các giải pháp trừng trị gián tiếp ở chừng độ hạn chế đối với hai công dân và một công ty vận chuyển hồ Trung Quốc, vì cho rằng họ đã hỗ trợ Triều Tiên tạo ra vũ khí hạt nhân. Nhà Trắng cũng cáo buộc Ngân hàng Đan Đông của Trung Quốc rửa tiền giúp Bình Nhưỡng, theo Reuters.

David Cohen, cựu quan chức cấp cao của Cục Tình báo Trung ương (CIA) dưới thời Barack Obama, cho rằng ngoài việc chặn nguồn tiền và nhu yếu phẩm tới Triều Tiên, các giải pháp trừng trị gián tiếp cũng bóp nghẹt dòng chảy tiền tới các cá nhân Triều Tiên, gây áp lực cho các đồng minh chính trị của Kim Jong-un.

“Các giải pháp trừng trị gián tiếp sẽ gửi thông điệp mạnh mẽ tới nhà lãnh đạo Kim Jong-un rằng thòng lọng tài chính đang thắt chặt. Ông ấy có thể làm mất lòng từng lớp thượng lưu Bình Nhưỡng – những người giữ vai trò quan yếu giúp ông tiếp tục nắm giữ quyền lực”, Cohen viết.

Tuy nhiên, Schoen cho rằng các giải pháp trừng trị gián tiếp nhằm vào các nhà băng và công ty quốc gia Trung Quốc sẽ đi kèm theo không may là đòn trả nủa kinh tế từ Bắc Kinh và dẫn tới nguy cơ chiến tranh kinh tế Mỹ – Trung.

Để giảm thiểu không may đó, Nhà Trắng cần phải xây đắp một liên minh bát ngát hơn ở châu Á, Nicholas Burns, cựu đại sứ Mỹ tại Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nói.

Nhưng việc xây đắp một liên minh như vậy sẽ là nhiệm vụ gian truân vì chính quyền Trump còn chưa bổ nhậm xong hàng chục chức danh ngoại giao quan yếu. Nhà Trắng mới sắp đặt được dưới 50% số chức danh ở Bộ Ngoại giao cần thượng viện ưng chuẩn.

“Đây thực thụ là thời đoạn cần vận động ngoại giao. Vị trí đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc đang bỏ trống, họ cũng đang không có trợ lý ngoại trưởng đảm nhiệm khu vực Đông Á. Do vậy, việc cần làm là bổ nhậm xong đội ngũ nhân sự”, Burns kiểm tra.

Hồng Vân

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *